اکسل فرهنگ لغت معین – Khazar-co

ویژگی این لغتنامه، تعداد زیاد واژه هایش (80 هراز مدخل) در حجم نسبتاً کم است؛ هم لغات قدیمی را داردو هم واژه های امروزی را، به خصوص از لحاظ داشتن ترکیبات مختلف (چیزهایی مثل «کمرو» که معمولا لغتنامه ها آنها را نمی آورند) منحصر به فرد است و به کار مطالعه شخصی عموم می خورد. «فرهنگ معين»، يکي از فرهنگهاي مهم لغات فارسي است كه حدود 5 دهه پيش شكل گرفته و تحولات 5 دهه اخير باعث شده بسياري از اطلاعات آن بروز نباشد.

تمامي واژگان و مفاهيم آن کاملا مطابق با نسخه چاپي اين فرهنگ عظيم است و از اين حيث کاملترين و پر بارترين برنامه لغت نامه پارسي اندرويد به شمار مي آيد. اغلب واژگان فارسی توسط زبانهای واسط وارد انگلیسی شدهاند، مانند Paradise که به دوران پیوند تاریخی ایرانیان با یونانیان و رومیان بازمی گردد. ایرانی یعنی زبان اول و اصلی این افراد یکی از زبانهای خانواده ایرانی(ایرانی-آریایی) مانند سغدی و پارسی و کردی و خوارزمی و سکایی و پارثی و اوستایی و بلوچی و پشتو و گیلکی و دیلمی و تالشی و زازا و غیره بوده است.

ولی در رابطه با بحث تاریخ بویژه تاریخ پیش از دوران صفویه ایرانی معنی تاریخی و قومی دارد که وابستگی به مرز کشورهای کنونی دارد. سایتهایی بزرگی که اطلاعات بسیار ارزنده و کلیدی دارد نمونه اش را می توانید دراینجا بیبینید اگر این صفحه ای سایتی را که آدرس داده ام بازکنید و به سمت پایین صفحه بروید می بینید که سایتها ی بسیاری در عین اینکه فقط مطالب مربوط به افغانستان را نشر می کند و محتوای غنی نیز دارد اما به زبان انگلسی است! به دلیل اینکه بنا نیست من اینجا را لینکستان جامع و بزرگ تمام سایتها و منابع انترنتی افغانستان بسازم از گذاشتن آدرس سایتهای انگلسی مؤسسات خارجی در افغانستان و سایتهای سازمانهای بین المللی و نهادهای حقوق بشرصرف نظر می کنم اما اگر شما به دنبال فهرست کاملی از تمام سایتهای افغانستان باشید می توانید از طریق همین لینکهای بالا به بزرگترین لینکستانهای که شامل آدرس اکثر سایتها و پایگاههای اطلاع رسانی افغانستان است دسترسی پیدا نمایید.

آیا اگر سایتهای مثلا کشور امریکا، اطلاعات و اخبار مهم مربوط به امریکارا نه به زبان مردم امریکا بلکه به زبان فارسی نشر نماید. در افغانستان چرا مردم افغانستان را نامحرم می دانند و اطلاعات و نتایج تحقیقات شان مربوط به افغانستان را به زبان خود مردم افغانستان نیز دراین سایتها نشر نمی کنند؟ جزاین هم نمیتوانست باشد، یعنی نمی شد ، زبانی گویا برای آن ساخت. یک سوال: راستی من نمی دانم چرا بسیاری از سایتهای مهم افغانستان فقط به زبان انگلسی است؟

به تازگی دوست عزیز، دکتر علی دوستزاده منبع مهمی دربارهی تاریخ ارمنستان و ارّان و شهر ایرانی گنجه در قفقاز را یافته است و از من خواست که آن را به دیگر دوستان و دوستداران تاریخ و فرهنگ ایران شناسایی کنم. بوده مینویسد که من در آن زمان کم و بیش ۴۰ ساله بودم. نه دیر بود که برخاست آن ستوده خصال برفت و ناقهء جمازه را مهار گرفت. باید توجه داشت که کراکوس بین ایرانی و عربی و ترک و مسلمان تفاوت میگذاشته است و وقتی در متن خود ساکنان شهر گنجه را ایرانی میخواند منظورش ایرانی است نه نام عمومی برای تمام مسلمانان.

اين زبان پيشيـنه ای چند قرنی داشـته است و گر نه امکان نداشت که در مدتی کوتاه سراسر خراسان را فراگـيرد و به عـنوان زبان عـلمی و ادبی که در آن شعر سروده و نـثر نگاشـته می شد، عرض وجود کـند.” (ط، ص: انتزنت خاوران) فارس ها و زبان فارسی طی این دوره ها زبان متحول یافته پهلوی را فارسی نام نهادند که در برابر نفوذ زبانی عربی از غرب و دری از شرق قرار گرفته و از امتزاج آن با استفاده از لهجه های محلی، فارسی شکل گرفت. بهمین منظور فارسی با دری مشابهت های – جدا از شکل لهجه یی آن – پیدا نمود. زبان پهلوی (فارسی) با زبان دری مشابهت های کلی دریافتند و به مرور زمان مختلط گردیدند.. عامل اساسی شباهت و ارتباط کلمه های این دوزبان علاوه بر قرابت خانواده گی زبانی، معاصر بودن و نفوذ آن به مناطق مبدأ یکدیگر بوده است. هرگاه ما با تحقیقات ابن مقنع و ابن ندیم که در مورد زبان دری نوشته اند توجه کنیم، آنان زبان دری را زبان رسمی امپراتوری ساسانیان دانسته و ادعا دارند که کلمه های دری و فقره های ازین زبان در عربی نیز اثر گذاشته و دیده شده است. این تدعا می رساند که زبان دری ریشه های عمیقتری داشته و دونیم قرن قبل از اشاعه اسلام وجود داشته است که مراحل اولیه زبان دری را می ساخته و این مصادف با قرن سوم و چهارم میلادی یا قرن اول و آغاز قرن دوم هجری می باشد. از جانب دیگر نیز می توان تأثیرات زبان پهلوی ساسانی را در زبان دری به طور نسبی پذیرفت. اما زبان پهلوی ساسانی که در گذشته از اویستای زردتشت متأثر بود بازهم با ریشه های زبانی افغانستان برمی گردد که در مورد اویستا در جای دیگری و بطور جداگانه بحث و تحلیل محتوا صورت گیرد. پیوند زبان های دری و اردو زبان اردو فرآورده و تأثر زبان های با نفوذ دیگری چون زبان دری است که در اثر رابطه های متواتر اقوام و مدنیت ها، لهجه های مختلف با زبان های محلی پیوند خورده است . اکثر این پیوند ها در اثر لشکر کشی ها و تسلط شاهان و اقوام مهاجر افغان که به هند سرازیر شدند و یا در هنگام لشکر کشی ها، زبان دری بعنوان زبان رسمی دربار شناخته شده بود و در ادبیات نیز تأثیرات بیشتر داشته و اکثر دانشمندان و شعرای افغانستان(خراسان قدیم )در دورهء غزنوی ها, فرمانروایان لودی، شاهان سوری، اولاده های شاهنشاهی تیموری که به عنوان شاهان مغول مشهور اند و از فرزندان ظهیر الدین محمد بابر شاه از کابل تا دهلی مرکز فرمانروایی خود را شکل داده بودند، تأثیر زبان و ادبیات دری و پشتو بسط و توسعه یافته و زبان دری ، زبان رسمی دربار بود. یکی از داانشمندان می نویسد: ” مؤرخین فیصله کرده اند که این لشکر فوج های سلطان محمود غزنوی است که در اوایل عصر قرن پنجم هجری، هفده بار بر هند لشکر کشیده و هیچ کرت شکست نخورده است.

کتاب کراکوس گنجهای دربرگیرندهی آگاهیها و اطلاعات بسیار مهمی دربارهی تاریخ ارمنستان و ارتباط آن با ایران در دوران ساسانیان و پس از اسلام نیز هست. از جمله در فصل ۲۱ مینویسد که شهر گنجه به طور انبوهی پر از ایرانیان(پارسیان در ارمنی اصلی و ایرانیان در ترجمهی انگلیسی و پارسیان در ترجمهی روسی) است و اقلیت کوچک مسیحی نیز در آن زندگی میکند. مسلمان) استفاده میکند و گاه عربان را نیز تاچیک میخواند. اي کاش دولت وحکومتي ميداشتيم فراقومي ميبود بصفت نماينده يک ملت واحد عمل مينمود همه به آن ميباليد وافتخارميکرد باعث وحدت ويکپارچگي اين ملت بيچاره ميشد بجاي اين همه يکديگر ستيزيها بحيث مسلمان برادرِ مسلمان يکديگررا به آغوش ميکشيدند همه گان داراي حقوق مساوي ميبودند به فرهنگ ، ادب وتاريخ يکديگرفخرمينودند وازآن حراست وتقويت ميکردند آنچه که اين دارد آن ميپذيرفت آن دارد اين ميپذيرفت ،هيچ قومي يافردي خودرا بيگانه احساس نميکرد واز اصليت خودنه تنهاپشيمان نميشدبلکه به آن ميباليد .

ناگفته نماند ممکن است برخی از این وبلاگها و سایتها افغانستانی نباشد اما به دلیل مفید بودن شان برای باز دید کنندگان افغانستانی، آن سایتها و وبلاگها نیز در فهرست لینکستان سایتها و وبلاگهای افغانستانی قرار گرفته است. سایتها و وبلاگهای جالب ومفید افغانستان را اینجا لینک می کنم زیرا دامنه پیوندهای وبلاگم بسیار دراز شده و گنجایش همه سایتها و وبلاگهای مفید افغانستان را ندارد. بهتر است دولت محترم افغانستان تمام اطلاعات و منابعی را که درسایتهای وزارتها و نهادهای مختلف افغانستان به زبان انگلسی برای خارجیها می گذارد به زبان ملی برای خود مردم افغانستان نیز بگذارد تا تردید و بدگمانی در ذهن مردم افغانستان به وجود نیاید که دولت برای خارجیها معلوماتی متفاوت با معلوماتی که برای مردم عادی افغانستان ارائه می دهد در سایتهای دولتی نشر می کند از سوی دیگر با این کار دولت و برخی سایتها فرهنگ وزبان و خود باوری ما نیز کم کم نابود می شود که در دراز مدت آسیبهای جبران نا پذیر برای فرهنگ وهویت ملی افغانستان خواهد داشت.

دراز و بسیار برگردیدن گیاه. سیزدهم م. یعنی بسیار نزدیک به روزگار شاعر بزرگ ایرانی نظامی گنجهای است. نخست باید دانست که منظور از ایرانی بودن این شخصیتهای تاریخی معنی دقیقی دارد. این کتاب «تاریخ ارمنیان» (History of the Armenians) نام دارد که نوشتهی کِراکوس گنجهای (Kirakos Ganjakets’i)، تاریخنگار ارمنی سدهی هفتم ق. پارهی نخست (فصل ۱ تا ۱۰) به تاریخ کلیسای ارمنستان از سدهی چهارم تا دوازدهم میلادی میپردازد و بر پایهی سرچشمههای دیگر است که برخی از آنان هنوز وجود دارند. چونکه، هر منطقه و هر محیط و هر ولایت و حتی هر قشلاق دیگر از خود کلمات به خصوص و اصطلاحاتی دارند که با دیگران فرق می نماید .

رفته رفته با پیشرفت کشاورزی و اهلی کردن حیوانات، دهکده های فراوان پیدا شد، و در منطقهء فرهنگی مشخصی در این سرزمین ظاهر گردید، یکی در شمال شرقی (سیلک، ری، حصار، آنو) و دیگری در مغرب و جنوب غربی (گیان شوش، باکون). ملامت کردن کسی را. اسمأ واصطلاحات ادارات ملکي چنين آمده است: سردبير يا مسؤل دارالانشأ دربارسلطنتي را منشي باشي ، استخبارات وقاصدان را چاپار،مسؤل دفتر جزأ را نسقچي باشي ،وخود جزأ را نسق ،مسؤول ضبط املاک را ضبط بيگي ، مسؤل قطعات سوار واسطبل را مير آخور ،مسؤل تشريفات را ايشيک آغاسي ،مسؤل شعبه عرايض را عرض بيگي ،معرفي کنندگان مراجعين را به شاه چاووش باشي ،خزانه داررا صندوق باشي ، مسؤل صحت عامه را حکيم باشي ،شهرداررا کينت داروغه سي، نگهبانان غلامان را قللر آغاسي، نگهبانان شب را ميرشب وزير دستان آنهارا کيشيکچي آمر توپچي را شاهين باشي جمع کننده غنيمت را چور آغاسي وغيره …

تذکـــر : درتهيه وجمع آوري اسناد ازاوراق تاريخ در اين نبشته ، محترم کانديد اکاديمسين دُکتورمحمد يعقوب (واحدي) و محترم ايلمراد (ارغون) ازهمکاري چشمگيرخود دريغ ننموده اند و محترمان هريک پوهندوي محمد صالح راسخ استاد فاکولته ادبيات بلخ ، ايلمراد ارغون به صحت آن نظر تأئيدي داده اند. اما ما به يک چيزمعتقد هستيم ، زمان آن رسيده که هرفرديا هرقوم ميخواهد ريشة نژاد واصليت خودرا دريابد اين تلاش جوانان ايماقي ما هم بخاطرنجات از سردرگمي هاي نژادي خواهد بوداگرچنين هدفي داشته خواسته باشند ازاصل ونسب وريشه نژادي خودرا پيدا نموده وبه آن افتخارنمايند ما متيقين هستيم بامطالعه تاريخ اصليت ونسب خودرا درمييابند اماهوشياري را ازدست نبايد داد.

بناءً ماميگوييم برادران نهايت عزيز ايماقي ما! ساییده کردن. مالیدن. مالش دادن. نیکو کردن حوض را. طاق کردن نماز را. نماز مشهور است او را لقب سجاد داده اند بسال 40 ه . فهرست جامعتر و کاملتر از سایتهای افغانستان را در بعض لینکهای ذیل می توانید مشاهده فرمایید اینجا تعدادی محدودی از سایتهای افغانستانی لینک شده است و این فهرست ساده و خودمانی بوده در صدد تهیه ای گلچینی از سایتها و وبلاگهای افغانستان است. آیا درکجای دنیا رسم است که مردم یک کشور از کم و کیف و طرح تفصیلی بودجه ای ملی خود اطلاع نداشته باشد؟

دیدگاهتان را بنویسید