سوالات درس ششم مطالعات اجتماعی کلاس پنجم – ❤️ هاب گرام

آیا روده شما به اندازه ای که باید سالم هست؟ اما حالا زمان آن فرا رسیده است که توجه دقیق تری به روده خود نیز داشته باشید. 2-فصلی : در فصل سرد سال ذخیره برف را تا اول ماههای گرم ، بدون توجه به زمان و میزان بارش حفظ کنند . 3- بستن سد بر دهانه خلیج قره بغاز که به همین دلیل از ورود و تبخیر آب دریا به این خلیج در جمهوری ترکمنستان جلوگیری شده است تا از زمینهای خشک شده آن برای کشت پنبه استفاده شود.پیشبینیهای علمی موجود، گویای این مهم است که سطح آب دریای مازندران در طول 10 سال آینده 1.5 متر بالاتر خواهد آمد که این موضوع با توجه به گرم شدن زمین و رشد بیش از پیش ذوب شدن یخهای قطبی قابل پیشبینی است.

در زمان قایق سواری در این دریاچه باید به دو موضوع توجه کنید. حالا باید نگرانتر هم باشیم؛ چراکه سرنوشتی مشابه در انتظار رود «ارس» در شمالغربی کشورمان است و این بار هم پای ترکیه در میان است. وی میافزاید: کشور ارمنستان باید برای پساب کارخانهها و نیروگاه اتمیاش فکری بکند و آن را به ارس نریزد، چراکه تمام خسارت پساب آنها به کشور ما وارد میشود. از جمله حیواناتی هستند که در حاشیه ارس زندگی میکنند. گلهای بابونه در فصل تابستان و در هوای خنک و ملایم برای مسافران دلبری میکنند تا لذت سفرشان صدچندان شود.

ماهیهایی که در این رودخانه زندگی میکنند و قابل صید کردن هستند شامل آمور، اسبله، زردپر، سوف، سیم، ماهی سفید، فیتوفاک، کاراس و کپو است. استوما دهانهای در دیوارهی شکم است که ازطریق آن، ضایعات به داخل کیسه منتقل میشوند. با این سدسازیهای ترکیه، ارسِ نیمهجان به ارمنستان میرسد تا با عبور از این کشور وارد ایران شود و پس از آن، در آذربایجان به رود کورا میپیوندد و در دریای خزر از خروش باز میایستد. اما داستان به همینجا ختم نمیشود و قرار است سال آینده نیز سد «سویلمز» برای آبگیری آماده شود و پس از آن، سد «توزلوجا»، در آخرین نقاط خاک ترکیه بر سر راه این رود قد علم خواهد کرد.

لقب بازار مرزی جلفا که به بازار روسها معروف است، از همینجا میآید. دریاچه هیلیر تنها دریاچه صورتی در جهان نیست، یک دریاچه معروف دیگر در سواحل سنگال موجود است که به نام دریاچه رتبا(Retba) معروف است. این موافقتنامه شامل یک مقدمه و ۱۱ ماده بوده که در مورد احداث تاسیسات و بهره برداری از سد «خدا آفرین» و «قیزقلعه سی» برروی رودخانه ارس بوده است. 2. جمهوری ارمنستان پس از استقلال، براساس عهدنامه ها و پروتکلهای به جا مانده از شوروی سابق، نسبت به بهره برداری از رودخانه ارس اقدام می کند. کل طول ارس ۱۰۷۲ کیلومتر بوده یعنی از کارون هم بلندتر است.

جنگ های ایران و روس که در سالهای ۱۸۰۳ تا ۱۸۲۸ میلادی صورت گرفت و حدود ۲۵ سال به طول انجامید، در نهایت به شکست ایران ختم شد و قراردادهای استعماری «گلستان» و «ترکمانچای» از نتایج آنها بودند. رودخانه ارس بسيار سيلابى است و در بيشتر فصلهاى سال گلآلود است. آخرین موافقتنامه (نهمین) در خصوص ارس بین دولت جمهوری اسلامی ایران و اتحاد شوروی سابق در ۶ دسامبر ۱۹۸۸ برابر ۱۵ آذر ۱۳۶۷ در مسکو به امضاء رسید.

او و اسبش در بین امواج خروشان ناپدید شدند. پروژه جنوب شرقی آناتولی نیز در کشورمان به نام طرح گاپ شناخته میشود که عمدتا سدسازی بر سرشاخه های دجله و فرات است. چه بر سرمان آمده است؟ نتیجه ساماندهی فعالیت های انسان در مکان بر چه اساسی است ؟ این بستگی به میزان آبی بود که در افغانستان وجود داشت تا اینکه در اواخر دولت اشرف غنی سد کمال خان روی هیرمند ایجاد شد و افغانستان جلو ورود آب به ایران را گرفت و سخنرانی غنی در روز افتتاح سد مبنی بر اینکه ما دیگر آب مجانی به کسی نمیدهیم و اگر قرار بر دادن آب باشد در ازای آن پول یا نفت میگیریم، موجب آزردگی و ناراحتی جمهوری اسلامی ایران شد.

پس از فروپاشی شوروی سابق و تشکیل جمهوری های مستقل ارمنستان و آذربایجان، هیچگونه قرارداد جدیدی پیرامون آب های ارس و چگونگی بهره برداری از آن منعقد نشده است .همانطور که در تمامی قرارداد های ایران و شوروی از جمله قرارداد آخر اشاره شده، حدود مرزی ایران و شوروی سابق، در رودخانه های مرزی خصوصاً ارس، خط منصف بوده و تاکید بر استفاده مساوی از آب رودخانه مرزی به صورت ۵۰ – ۵۰ بوده است؛ اما پس از فروپاشی شوروی، استفاده دو دولت ارمنستان و آذربایجان از رودخانه مرزی ارس و به عنوان دولت های مجزا بیشتر از ایران شده است.

رامشت (1380) در مقالهای با بررسی نحوة تشکیل کانونهای مدنی در ایران و ارتباط آن با ویژگیهای ژئومورفولوژیک دریافته است دریاچههای دوران چهارم، اصلیترین عامل شکلگیری هویت مدنی شهری در ایران است. اما یکی دیگر از پروژههای آبی این کشور، احداث سدهای متعدد روی «ارس» است که «کاراکورت» یکی از آنهاست و آبگیری هم شده است؛ آن هم با ۱.۶ میلیارد مترمکعب. هر یک از کشورهای این حوضه آبی، سدهای کوچک و بزرگی را در مسیر این رود احداث کردهاند که از مهمترین آنها میتوان به سد آخوریان (مشترک میان ارمنستان وترکیه)، سدهای ارس و خداآفرین (مشترک میان جمهوری اسلامی ایران و آذربایجان) اشاره کرد.

اگرچه طبق گزارش «دیپلماسی ایرانی»، نقش سدهای ارمنستان بیشتر کنترل سیلابها بوده اما سدهای عظیم و غولآسای ترکیه است که نگرانیها از جریان زندگی ارس را بیشتر کرده است. رودخانه مرزی ارس به عنوان طولانی ترین و یکی از پرآب ترین رودخانه های مرزی ایران نقش بسیار مهمی در توسعه سیاسی ـ اقتصادی استان اردبیل دارد؛ اما در حال حاضر، دشتهای استان اردبیل با کمبود آب مواجه بوده و در آینده خطر کم آبی آن را تهدید می کند.

ارس از طریق شهرستان مغان و در نقطهای به نام تازهکند از مرز ایران خارج شده و به جمهوری آذربایجان داخل میشود و به دریای خزر میریزد. همچنین ضروری است مقامات مسئول در وزارت خارجه، پیرامون رژیم حقوقی رودخانه های مرزی شمال ایران به خصوص ارس که پس از فروپاشی شوروی سابق، فاقد رژیم حقوقی جدید است، پیگیریهای لازم را کرده تا حق آبه ایران نسبت به دو کشور جمهوری آذربایجان و ارمنستان از سهمی عادلانه برخوردار شود. همچنین در این پارک وسائل ورزشی نیز وجود دارد که برای انجام ورزشهای سبک و گرمکردن مناسب است. چون آب دریاها شور است و برای آشامیدن، شست و شو، کشاورزی و سایر فعالیتها مناسب نیست.

هم بر آن تاکید شده اما از یکسو، عدم اعتنای ترکیه به این معاهدات زبانزد بوده و از سوی دیگر، ما هم دست پُری در حوزه دیپلماسی آب نداشتهایم. این دریاچه در قسمت مرکزی تا جنوبی کویر مرکزی ایران گسترش دارد و ارتفاع آن از سطح آبهای آزاد به طور متوسط ۷۰۷ متر است. ایران در این جنگها، بخشهای عمده ای از خاک خود را در قفقاز جنوبی که شامل آذربایجان، ارمنستان و گرجستان بوده، از دست داد.

ارس بعد از عبور از دامنهی شمال شرقی کوه آرارات به نقطهی مرزی ایران و ارمنستان در ۴۵ کیلومتری شمال شهرستان ماکو (آذربایجان غربی) وارد شده و راه خود را از شهرستان مرند به استان آذربایجان شرقی ادامه میدهد. وی در ادامه با اشاره به اینکه از آذر ماه تمام سردهنههای حوضه آبریز اعم از سدها و رودخانههای منتهی به دریاچه بسته میشوند تا حقآبه زیست محیطی دریاچه به پیکره آن برسد، تصریح کرد: از اینرو از آذر ماه امسال تا اردیبهشت ماه سال آینده از سدها و رودخانهها به سمت دریاچه ارومیه رهاسازی آب خواهیم داشت. از ابتدا تا انتهای آبریز رودخانه ارس ۴ کشور بهره برداری می کنند و حدود ۴۰ درصد از اراضی حوضه ارس متعلق به ایران است.

علاوه بر ترکیه یکی دیگر از کشورهای حوضه آبریز ارس یعنی ارمنستان نیز در سرشاخههای رود ارس دو سد با ظرفیت بیش از 250 میلیون متر مکعب و 9 سد کوچک (5 تا 100 میلیون متر مکعب) احداث کرده است. بیشتر طول رود سپیک مثل رود آمازون حالت مارپیچ دارد و به دریای بیسمارک می ریزد. ایران با شوروی سابق در شمال کشور مرزهای طولانی داشته است .مرزهای شمالی ایران جمعاً به طول ۲ هزار و ۶۷۰ کیلومتر شامل مرز با قفقاز و مرز با ترکمنستان است.

دیدگاهتان را بنویسید