معرفی کامل 9 تا از قدیمی ترین لغت نامه های ایران و جهان

درین مدت کدام مؤسسه یی برای انکشاف زبان دری در داخل وجود نداشت تا به کمک آن در عوض لغات عربی ، ترکیبات دری سراغ و بکار گرفته می شدند. در ” دانش نامۀ ادب فارسی” که در تحت نظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران به نشر میرسد ، چنین مرقوم گردیده است : ” فارسی ایرانی با زبان دری تفاوت های دارد . این تفاوت ها نه تنها در کاربرد اصطلاحی لغات است ، بلکه همچنان از جهت کاربرد واژه های روزمرۀ زندگی و نیز نام بسیاری از کالا ها (اجناس) و اصطلاحات وارداتی نیز میباشد”.(23) علت تورید و ترویج اصطلاحات وارداتی ، آشنائی بهتر منورین ایران با لسان های خارجی و همچنان راه یافتن اصطلاحات السنۀ محلی آنکشور در زبان فارسی است .

به این ترتیب آثار مورد نظر هم در داخل و هم در خارج افغانستان قابل درک گردیده ، کتب و مجلات افغانی سهم بهتری در بازار نشرات خارج کشور خواهند داشت . از آغاز تاریخ ایران بر اثر مهاجرت اقوام متعدد و فتوحات جهانگشایان ایرانی و فرمانروائی متناوب بیگانگان شیوه های گوناگون هنری وارد این سرزمین شده است. يک واژه تقلبى جعلى ساخته گى قلابى قلدرى است مانند نام افغانستان يعنى تقلبگاه ! لسان دری مانند هر لسان دیگر همراه با چگونگی تکامل اقتصادی، اجتماعی و تحولات سیاسی در جوامع دری زبان رشد نموده و متحسس از پدیده های فرهنگی نضج یافته است .

بعلاوه، لغتنامه فارسی به انگلیسی تک تاز نیز با دارا بودن بیش از شصت هزار لغت و ترکیب کاربردی زبان فارسی، هرگز شما را در ترجمه و برگردان لغات و جملات فارسی به انگلیسی، دچار مشکل نخواهد کرد. لهجه ها در هر محل اندک تفاوتهایی بخود پذیرفته چنانچه درافغانستان لهجۀ هراتی، قندهاری، هزارگی، بدخشیی، کاپیسایی، جلال آبادی (دیالکت) خاص را دارا است. میز در فارسی به معنای مهمان است ومیزبان ازان ساخته شده و از لفظ (میز) اروپایی نیست. 22. ” دانشنامۀ ادب فارسی “جلد سوم، “ادب فارسی در افغانستان ص 205” سال (1378هه) مطبعۀ سازمان انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ، تهران.

واژه دیکشنری در سال ۱۲۲۰ توسط «جان گارلند» ابداع شد. از زمان آغاز جنگهای تنظیمی برای گرفتن قدرت در سال (1992م) تا سقوط طالبان (2001م) یعنی در هردو دورۀ حاکمیت تنظیمی و طالبی دروازه های علم و معرفت به روی افغانها مسدود شد .در این سالها همۀ امکانات برای پخش و اشاعۀ السنۀ افغانستان از جمله ادب دری از میان رفت و یا خارج از استفاده ماندند. زبان فارسی یا دری وقتی به بساط رنگین عربی دست یافت، هزاران واژه و کلمه را بیدریغ پذیرفت و باکمال امانت داری به آن اجازۀ ورود وتابعیت بخشید، آنها را برصدر نشاند وسرشت زمان عملکردی به این واژگان داده واکنون می بینیم آن الفاظ چنان رنگ فارسی بخود گرفته که دیگر اجنبی شناخته نمی شوند وپایه های استوار تازی برای رشد علمی وانکشاف فارسی دری یاری بزرگی بار آورد.

اگر هموطنی در نشریه های خارج کشور ادعا میکند که مردم افغانستان بمنظور برپایی ” روند مؤفقانۀ نظام سازی” باید دری را منحیث یگانه زبان سرتاسری برگزیند ، باید به این سوال هم پاسخ بدهد ، که این طرح او با تصمیم عجولانۀ دولت در سال (1936 م) که پشتو را بحیث یگانه لسان رسمی افغانستان معرفی کرد، (25) چه فرقی دارد ؟ آیا این ” طرح” و آن “تصمیم” دو روی یک سکه ای ناچل نیست ؟ وقتی ما امروز پس از 13 قرن سیاست عظمت طلبی بنی امیه را در مناطق مفتوحه انتقاد میکنیم ، آیا انسان های قرن بیست و یکم حوصلۀ چنین یکه تازی ها را دارد ؟ به یقین که نه !!! پس باید از دقت کار گرفت و واقعیت ها را آنطوری که هست ، شناخت .

F – اشاره به این شعر معروف ناصر خسرو است. این وقت است که زبان انگلیسی در هند رسمیت یافت و تعلیم یافته گان مکلف به فراگیری آن شدند . بعضی از نویسندگان ایرانی همچنان که مرحوم کهزاد نیم قرن پیش به آن اشاره کرده بود ، هنوز هم در مورد سوابق و پیدایش زبان دری ، معلومات خلاف واقعیت های تاریخی را پیشکش می نمایند که با این کار ، آثار شان ماهیت علمی خودرا از دست داده و صرفاً جهات پروپاگندی آن باقی می ماند. در مدت کوتاهی این زبان لهجه های بومی ومحلی را ازبین برده بعضاً ویا کلاً در خود حل نموده ویا اینکه آنها را به گوشه های دور تبعید کرده خود جانشین آنها گردید.

کتاب 17000 واژه انگلیسی به فارسی تألیف روح الله یوسفی رامندی ، مجموعهای کاربردی از کلمات ضروری آزمونهای زبان انگلیسی است. چه جز زبانآموزانی باشید که سالهاست در حال یادگیری زبان انگلیسی میباشند و چه جز افرادی باشید که به تازگی شروع به یادگیری زبان انگلیسی نمودهاید، حتما از اهمیت دیکشنری های انگلیسی آگاه هستید. همانگونه که سایر زبان ها و اصطلاحات گفتاری داخل افغانستان در زبان پشتو نفوذ کرده اند ، زبان پشتو نیز متقابلاً بر آنها اثر گذاشته است . طی سال های 1992 تا 2002 م که تقریباً همۀ فرهنگیان اجباراً از وطن شان کوچیدند ، مکاتب احراق گردید و کتابخانه ها غارت شد ، هیچگونه بازار فروش مجلات و کتب در داخل افغانستان وجود نداشت .

کهزاد، احمد علی “افغانستان و یک نگاه اجمالی به اوضاع مملکت مذکور” ص 246 ،از نشرات (دکابل کالنی) سال (1947م) ، چاپ مطبعۀ دولتی کابل . 19. طباطبایی، محمد محیط “دُر دری” ص 20 ، مجموعۀ مقالات، مطبعۀ انتشارات کیهان، تهران ( 1373 هه). مطبعۀ لیت ، شهر مونستر المان. او هفت شبانه روز آن شهر زیبا را به آتش کشید و در راه بازگشت کاخ معروف غزنویان ( لشکری بازار) را در محل تلاقی رود هلمند و ارغنداب ویران کرد. اولین کتاب فارسی (لسان العجم) بشکل فارسی ترکی درسال 1155 هجری 1793م در شهر استامبول چاپ شد وروزنامۀ اختر آقامحمد طاهر قرچه داغی در سال 1292 هجری 1875م به زبان فارسی به طبع رسید.

الهام، محمد رحیم ” روش جدید در تحقیق دستور زبان دری” ص 2 ، چاپ پوهنتون کابل ، سال (1349 هه ش) . پ – قراختائیان کرمان که با براق حاجب بن کلدوز به سال 619 ه . گرچه از 1978م برای اولین بار نشرات دولتی به لسان های محلی و ملی در جامعه ظاهر شدند ، ولی مؤسسات علمی برای تحقیق و انکشاف لسان ها ، کمافی السابق رشد نیافتند .

گرچه در ده سال اخیر رژیم سلطنتی ، اصل مشروطیت قانوناً تسجیل گرید و جراید غیر دولتی اجازۀ نشر یافتند ، اما در مورد ارتقاء و گسترش السنۀ افغانستان کدام اقدام چشمگیر روی دست گرفته نشد. غبار، میر غلام محمد “افغانستان در مسیر تاریخ” ص 63 ، چاپ مرکز نشراتی میوند، پیشاور سال (2001 م ) . تاریخ بیهقی چ ادیب ص135). شادروان سیدظهورشاه هاشمی، ادیب و زبانشناس معاصر، برای بهتر خوانده شده آواهای بلوچی با آمیختهای از خطوط فارسی و اردو و افزودههایی این رسمالخط را بنیاد گذاشت که مورد قبول قریب به اتفاق نویسندگان و علاقهمندان زبان بلوچی قرار گرفته است، اگر چه به طور یکسان از آن پیروی نمیکنند.

گسترۀ زبان دری باقدرتمندی که دارد و از جهتی که به گروه وجایگاهی متعلق ومحدود نبوده در اند زمانی طرف پذیرش واقبال بزرگ حاصل نموده است و به همین خاطر بحدیکه زبان درباری، زبان دیوانی، اداری ورسمی چندین کشور قـــــرار گرفت. نمونۀ بارز این واقعیت ، استعمال اصطلاحات مندرج در تعلیم نامه های نظامی می باشد که تا الحال در میان گروه های رزمی مروج بود و هست. آنها مکلف بودند که در خدمت گروه های معین قرار داشته و جنگ قلمی را با رقبا دنبال نمایند .

محصلین مجبور می شدند که بخاطر تحصیلات بالاتر در ادبیات زبان مادری خود شان ، در کشور های همسایه تحصیل نمایند . در فرصت اثرگذاری زبان دری شاه طهماسب صفوی به زبان ترکی و به تخلص خطایی شعر می سرود و مجموعه می نگاشت. همچنان از عثمانی ها سلطان سلیم وسلطان سلیمان به فارسی شعر سروده اند که دیوان های شان هنوز وجود دارد. شاعران هندی در پهلوی سبک های خراسانی و عراقی ، سبک دیگری را بنام ” سبک هندی” در هنر شعر دری بوجود آوردند. تعصب در مورد یک لسان و یا برتری طلبی علیه لسان دیگر وطن مشترک ما، پی آمدی غیر از نفاق و تفرقه چیز دیگری در قبال نداشته و آب را به آسیاب دشمنان وحدت ملی افغانها میریزد.

بناءً بی جهت نیست که قوانین اساسی افغانستان در گذشته و حال روی تکامل و انکشاف این زبان منحیث یکی از دولسان رسمی و ملی افغانستان تاکید میورزد . چنین توانمندی را که باپیشوند و پسوندها محدود نمی ماند در هیچ زبان زندۀ جهان نمی توان یافت. بخاطر جلوگیری از چنین پی آمد ها در ماۀ (35) قانون اساسی جدید افغانستان صریحاً قید گردیده است که “تأسیس و فعالیت حزب بر مبنای قومیت ، سمت، زبان و مذهب فقهی جواز ندارد” ولی هنوز هم شماری از گرداننده گان جراید که به این اصول ارج نمی گذارند ، کم نیستند .

گاهی از مقوله یی ترکیب امتزاجی میسازدکه حتی ذهن متوجه اجزا وعناصر ترکیب دهندۀ آن نمی شود. خوشبختانه برنامه های زیادی وجود دارند که حتی در صورت آفلاین بودن به شما اجازه جستجوی معنی لغات مورد نظر را می دهند و این نوع برنامه ها عملکرد کاری شما را افرایش می دهند. نویسندگان عرب، زبان فارسی دری را درقبال سایر السنه ساده وروان وبدون عناصر مغلق و پیچیده خوانده اند منجمله شاعر عرب مقدسی یکی از تاییدکنندگان این واقعیت است. از ویژگیهای فرازنده دری یکی هم اینست که عشق با همه کوچه باغهای پیچاپیچ آن در هیچ زبانی مثل زبان دری وصف نشده وریزه کاریها و نفاست آن بازبانهای عالم سر می زند.

یکی از خصوصیات این نثر علاقمندی شاعر و نویسنده در وارد کردن تخصص در نثرهایش است و تا اواسط قرن 8 مورد توجه بوده است. اکنون همه میدانند که زبان پشتو مانند زبان دری متعلق به خانوادۀ (هندو – آریائی) بوده و یکی از داشته های با ارزش مردم افغانستان است . اما دست یازیدن به وسیلۀ زبان و حربه ساختن آن در جهت نیل به اهداف سیاسی هم مشروعیت نداشته و نتایجی غیر از خرابکاری بکونۀ گذشته چیزی دیگری نخواهد داشت . حاجی استخوان مرغی را برداشته پیش سگ انداخت و سگ هم دو دسته مشغول جویدن استخوان شد.

دیدگاهتان را بنویسید